Eerst het proces op orde? Of toch de visie?

Eerst het proces op orde? Of toch de visie?

Begin bij het eind, want dat is het begin.

We liepen weer eens samen door Den Bosch. Het was een koude dinsdagavond en we hadden elkaar alweer een paar maanden niet gesproken. Allebei ondernemer, allebei gestudeerd in Wageningen, maar pas na onze studententijd vrienden geworden. Eens in de paar maanden spreken we af, meestal in Den Bosch, om ‘bij te buurten’ over ondernemerschap, onze laatste inzichten en ook onze struggles.

Het paard achter de wagen

Hij had net een nieuwe baan binnen een klein, snelgroeiend bedrijf en ik vroeg ‘m hoe het beviel. Enthousiast vertelde hij hoe ‘ie de afgelopen weken met name op de werkvloer bezig was geweest om zijn collega’s en het bedrijf te leren kennen. Net die dag had hij een gesprek gehad met zijn baas en eigenaar van het bedrijf over zijn rol en taken. Vol passie vertelde hij over de lijst met acties die ze hadden afgesproken. En ik vroeg ‘m waar zijn prioriteit nu lag.

‘We moeten eerst ons proces op orde krijgen,’ zei hij, ‘Om het bedrijf nog meer te kunnen laten groeien en om kosten te verminderen, moeten we onze processen eerst beter inrichten.’

‘En daarna,’ vroeg ik.

Dan moeten we kijken wie wat gaat doen, hoe we onze mensen erbij betrekken en de juiste persoon op de juiste plek zetten.’

‘OK. En dan daarna.’

‘Dan gaan we aan de slag met de cijfers en hoe we dat dan managen,’ zei hij.

Ik was even stil en ik zag een beeld voor me van een ladder en twee gebouwen. ‘Maar wat is eigenlijk jullie visie?’ vroeg ik.

Nu bleef het even stil. ‘Volgens mij heeft de eigenaar een hele goede visie,’ zei hij.

‘Mooi,’ zei ik, ‘en wat is de visie dan? Kun je die visie in één zin herhalen?’

Weer even stil. ‘Nee, eigenlijk niet,’ zei hij een tikkeltje twijfelachtig.

‘OK, dan zijn jullie drukbezig met het paard achter de wagen te spannen.’

‘Hoezo!?’ vroeg hij ietwat verbouwereerd.

‘Nou, volgens mij is het proces en de bijbehorende vernieuwing, niet het eerste wat jullie zouden moeten doen, maar het laatste.’

Weer even stil.

‘Volgens mij begint het bij het vaststellen van de visie voor het bedrijf en eindigt het bij het proces. En niet andersom. Wanneer je bij het proces begint en terugwerkt, loop je het risico dat je, tegen de tijd dat je bij de visie uitkomt, tot de conclusie komt dat je een bedrijf het opgebouwd en ingericht dat niet past bij de visie die je voor het bedrijf hebt. Je hebt als het ware je ladder tegen het verkeerde gebouw gezet.’

Start with the end in mind - Steven Covey

Begin bij het eind: De visie

Ik spreek regelmatig ondernemers, eigenaren en managers die enorm druk zijn met de inhoud van hun werk: het proces moet op orde, de kwaliteit moet beter of de cijfers moeten kloppen. Op de vraag: waar ben je naar onderweg? Wat zijn jullie doelen? En wat is jouw/jullie visie? Komt maar zelden een éénduidig antwoord.

En begrijp me niet verkeerd: het gaat niet over het hebben van een gelikte volzin met superlatieven en prachtige vergezichten. Het gaat over het gesprek over de visie als aanjager voor al wat daarna komt: de strategie, de kwaliteit, de verantwoordelijkheid en uiteindelijk de vernieuwing en het proces.

Staat jouw ladder tegen het juiste gebouw? Loop je met jouw bedrijf of jouw team op het juiste pad? Wat is jouw visie?

Stop met het nastreven van geluk

Stop met het nastreven van geluk

En een mogelijk alternatief.

‘Ik geloof niet in geluk’, zei ik gekscherend. De mensen om me heen keken me verbaasd aan. Een aantal groepsgenoten werd wat onrustig in de geschokte stilte die deze opmerking veroorzaakte, een enkeling grinnikte ongemakkelijk en sommige besloten maar gewoon meteen weg te lopen. ‘Geloof je niet dat geluk bestaat?’ vroeg de enige overgebleven groepsgenoot die nog met me in gesprek wilde. ‘Oh nee, geluk bestaat wel degelijk. Ik geloof er alleen niet in.’ Hier moesten we allebei even over nadenken.

We waren allebei deelnemer aan een weekend waarin innovatieve en sociaal maatschappelijke initiatieven werden uitgewerkt. Het doel van het weekend was om je idee uit te werken tot een volwaardig en concreet concept. Het doel van deze ‘snelkookpan’ was dat je in korte tijd grote stappen maakt en dat je getriggert raakt door de ideeën en vragen van anderen. Dit leidde bij mij tot de uitspraak: Ik geloof niet in geluk.

In deze uiteenzetting of pleidooi zal ik je vertellen wat ik met mijn statement ‘Stop met het nastreven van geluk’ bedoel en wat ik als mogelijk alternatief zie. En ik ben zeer benieuwd naar jouw mening over ‘geluk’.

Geluk is ‘hot’!

Het is een fascinerend onderwerp dat hele beroepsgroepen doet ontstaan en bezighoudt: van gelukscoaches tot Chief Happiness Officers. En als je geluk googelt word je overspoeld met sites en statements als ‘de 5 stappen naar geluk’, ‘maak je eigen geluk’ en ‘DE therapie voor geluk’. En hoe meer ik me verdiep in ‘geluk’ en het nastreven van geluk,hoe meer ik ervan overtuigt raak dat nou net deze kruistocht naar geluk de grootste oorzaak van ongeluk is.

Geluk is als los zand

Geluk is als los zand of water: je kunt het op veel verschillende plekken vinden, je kunt het dragen in je handen, maar zodra je het probeert vast te houden glipt het door je vingers. En hoe harder je probeert het vast te houden, hoe sneller het door je vingers glijdt.

Het nastreven van geluk suggereert een bepaalde staat van zijn dat je MOET zien te bereiken. Ik zie geluk niet als een staat van zijn die je kunt of zelfs zou moeten nastreven. Geluk is geen permanente staat van zijn, maar veelal van tijdelijke aard. En als geluk voorbijkomt koester ’t dan, zoals je los zand in je handen zou dragen.

Wie het geluk vergeet is gelukkig. – Tomi Ungerer

De (on)geluks-feedbackloop

De valkuil van het nastreven van geluk is dat we alles wat ongelukkig maakt gaan ontwijken en dat is een onmogelijke opgave. Om in je leven iets te bereiken, zul je bepaalde offers moeten brengen: studeren voor dat statistiek-vak, belastingaangifte doen of het betalen van de factuur van die vakantie.

Allemaal dingen waar je niet direct gelukkig van wordt. En wanneer geluk je leidraad is, zou je eigenlijk moeten stoppen met deze activiteiten. De vraag is dan: ben je bereid om de consequenties van deze keuze te accepteren? Maakt het jou gelukkig als je je studie niet haalt, een aanslag krijgt van de belastingdienst of niet op vakantie kunt omdat je factuur niet betaald is? Nee? Zie hier de(on)geluks-feedbackloop: het nastreven van geluk zorgt, uiteindelijk, voor ongeluk.

Dit filmpje van The School of Life verwoordt dit op een prachtige manier:

Bron: Youtube.com – The School of Life

OK. Niet geluk. Maar wat dan wel?

Ik pleit voor het nastreven van een bevredigend leven. Ja, ik weet ‘t: *gniffel* *gniffel* hij zei bevredigen. Misschien dat de Engelse term ‘satisfaction’ of op zijn Nederlands ‘satisfactie’ of voldoening de lading beter dekt of anders gezegd minder (seksueel) beladen is.

En met satisfactie bedoel ik iets anders dan ‘tevredenheid’. Tevredenheid suggereert een passiviteit, want dan zou je simpel weg tevreden moeten zijn. En dan zijn we dus weer terug bij af. Voor bevrediging (of toch liever satisfactie) moet je wel degelijk iets doen – “pun intended”. En om een leven vol satisfactie te leiden, neem je het ‘kwade’ met het ‘goede’. Sterker nog, in een leven vol satisfactie kan voldoening bestaan naast verdriet, woede of ongeluk. Je kiest bewust voor dat offer van ‘geluk in het heden’ voor ‘voldoening in de toekomst’.

Dus stop met nastreven van geluk en start met zoeken naar een bevredigend leven!

Maar genoeg over mijn mening. Wat vind jij?

Ben je ’t eens? Of ben je het grondig met me oneens? Mooi! Ik ben benieuwd naar jouw overwegingen!

Vier lessen over ondernemen, het leven en persoonlijke ontwikkeling

Vier lessen over ondernemen, het leven en persoonlijke ontwikkeling

Vorige week mocht ik een verhaal houden tijdens de kick-off van een project voor Jonge Ondernemers. De opdrachtgever stelde me vooraf de vraag: Kun je iets vertellen over jouw ervaringen als ondernemer en wat je hebt geleerd? Iets waar jonge ondernemers van kunnen leren? Wat zijn jouw ervaringen en, oh ja, kun je ook nog iets over persoonlijke ontwikkeling vertellen. Én ook nog iets over presenteren en dat dat best spannend is. Dat alles in zo’n 20 minuten.

Ik houd wel van een uitdaging. Dus, ik installeerde me achter mijn laptop met pen en papier en begon. In dit verhaal deel ik mijn lessen, kort en krachtig, zowel voor jonge ondernemers als voor (jonge) medewerkers opzoek naar antwoorden.

Presenteren is spannend

In dit project gingen jongeren, tussen 12 en 20 jaar, aan de slag met het opzetten van een eigen bedrijf. Via-via was mij gevraagd om iets te komen vertellen over mijn ervaringen als ondernemer, mijn lessen en mijn aanpak. Ik was de eerste spreker van de dag en omdat de meeste jongeren na mij een pitch mochten houden over hun product, was me ook gevraagd iets te doen met spanning rond het presenteren voor een groep.

Presenteren kun je leren

Ik houd van presenteren. Ik vind het leuk om voor een groep te staan, mensen mijn verhaal te mogen vertellen, en ze hopelijk iets te leren. Maar tegelijkertijd vind ik het enorm spannend. Sterker nog, vroeger had ik een hekel aan presenteren. Ik begon mijn verhaal dan ook met het delen van mijn eigen spanning. Ik vroeg de groep wie allemaal mochten presenteren vandaag en 95% van de handen gingen de lucht in. Ik vroeg vervolgens wie dat best een beetje spannend vond. Nu ging ongeveer de helft van de handen de lucht in.

Ik zag een aantal stoere jongens en meiden heel zelf verzekerd nee-schudden (later zag ik diezelfde jongens en meiden uiteraard met knikkende knieën voor de groep staan; het is allemaal buitenkant). En ik zag een aantal jongeren verschrikt om zich heen kijken en schoorvoetend toegeven dat ze het stiekem toch best spannend vonden. En ik moest toegeven dat ook ik zenuwachtig was. En dat is prima.

Natuurlijk ben ik ook zenuwachtig: Ik ga daar voor een groep staan. Ik mag iets gaan vertellen over mezelf, mijn lessen en mijn fouten. Ik laat daar een stuk van mezelf zien wat ik liever verborgen houd voor de buitenwereld. Mezelf daar kwetsbaar opstellen en mijn verhaal neerleggen voor een groep van ruim 100 mensen is natuurlijk hartstikke spannend.

De spanning is OK

Ik besloot om dit gevoel eens volledig de ruimte te geven. Wat nu als ik, samen met al die jongeren, die spanning volledig de ruimte zou gunnen? Ik vroeg iedereen zijn of haar ogen te sluiten en ik begeleidde de groep in een korte meditatieoefening. Vervolgens vroeg ik iedereen om rustig en diep adem te halen en om alle aandacht die ze hadden te focussen op die spanning die ze in hun lijf voelde.

Waar zit die spanning? Hoe voelt dat? Hoe is het om dadelijk voor die groep te gaan staan? En wat kan er allemaal misgaan? Ik vroeg de groep om alle aandacht te focussen op dat gevoel, op de spanning die daarmee gepaard ging.

Vervolgens stelde ik ze de vraag: maar hoe zou het voelen als jouw pitch precies zo gaat zoals je geoefend hebt? Dat je alles hebt gezegd zoals je van tevoren had bedacht? Sterker nog, het gaat nog veel beter dan toen je aan het oefenen was. Nog beter, jouw pitch wint vandaag de 1ste prijs voor beste pitch. Hoe zou dat voelen als je met die prijs naar huis mag?

Mijn mooiste succes

Ik voelde de spanning in de zaal iets afnemen. Ik kon zelf ook even ontspannen en genieten van het feit dat ik hier voor deze groep mocht staan. En het mooiste succes dat ik kon behalen met deze oefening hoorde ik een week later. Ik sprak één van de docenten die aanwezig was geweest tijdens mijn presentatie. Ze vertelde me over één van haar studentes. Ze had ook in de zaal gezeten en had een zwaar jaar achter de rug. De docent vertelde me dat deze jongedame heel erg geholpen was door de oefening te doen vlak voordat ze een presentatie moest houden voor de klas. Alleen dat al maakte mijn presentatie meer dan geslaagd.

Maar goed genoeg over mij…. De vier lessen:

Vier lessen over ondernemen, het leven en persoonlijke ontwikkeling

Al lerende, doet men. - De Levenskeuze Coach

Les 1: Actie!

De eerste les die ik het afgelopen jaar heb mogen leren is: Als ik niets doe gebeurt er ook niets! Dat lijkt een open deur, maar het was voor mij een heel belangrijke les. Als werknemer heb ik regelmatig collega’s, klanten of andere samenwerkingspartners de schuld gegeven waarom iets nog niet af was.

Ik kon heerlijk mopperen op allerlei mensen en omstandigheden waarom een bepaalde taak nog niet af was of waarom ik een afspraak nog niet was na gekomen. Als zelfstandig ondernemer heb ik die uitweg niet meer. Als in mijn onderneming iets wel of niet gebeurt, heb ik geen uitweg meer om anderen de schuld te geven. Al het resultaat, positief en negatief, is gerelateerd aan mijn activiteiten of het ontbreken daarvan.

Les 2: Zelf is niet hetzelfde als alleen!

Ik ben nu dus zelfstandig ondernemer. En alles wat ik wel of niet doe zorgt voor mijn eigen resultaat. Het afgelopen jaar heb ik ervaren dat zelf niet hetzelfde is als alleen. Goed, die zal ik uitleggen. Ik ben tot het inzicht gekomen dat voor mij iets zelf doen gelijk stond aan iets alleen doen.

Toen ik begon dacht ik: “ik moet mijn onderneming opstarten, bouwen, laten groeien en laten slagen”. Dit moet ik allemaal zelf doen en daar kan ik niemand anders voor vragen. In die laatste aanname: Daar kan ik niemand anders voor vragen, zit de angel.

Ik was dus echt in de veronderstelling dat ‘zelf’ betekenende dat ik het ‘alleen’ moest doen. Inmiddels heb ik mogen ervaren dat het vele malen leuker en effectiever kan zijn om het wel zelf te doen, maar niet alleen. Nu vraag ik anderen om mee te denken, ik heb een boekhouder die veel meer verstand heeft van cijfers en ik werk samen met andere professionals. Dus, zelf is niet hetzelfde als alleen.

Les 3: Vragen! Vragen! Vragen!

Nee heb je, ja kun je krijgen! Hoewel ik deze zin tijdens mijn kinderjaren regelmatig te horen kreeg, is dit een les die ik keer op keer mag leren. Ik vind het echt doodeng om de laatste, beslissende vraag te stellen. Bij het idee dat ik zelf de telefoon moet pakken, mijn klant moet opbellen en moet vragen: heb je behoefte aan mijn dienst én wil je daarvoor betalen? Vind ik enorm spannend. Zo spanned dat ik ‘m liever uitstel of zelfs afstel. En dat is onhandig, want als ik niet vraag of ik ze ergens mee kan helpen gebeurt er niets.

De schoen die de één perfect past, knelt bij de ander. En zo heeft iedereen ook zijn eigen maat van een bevredigend leven. - Car G. Jung

Deze les geldt niet alleen voor ondernemers, maar voor iedereen. Durf te vragen! Stel vragen aan anderen, en ook aan jezelf! Durf ook jezelf eens de vraag te stellen: wat is mijn aandeel hierin? Stel, je ervaart een probleem. Durf jij je dan af te vragen welk aandeel jij hier zelf in hebt. Wat maakt dat je dit probleem ervaart? En wat zegt dat over jou?

Persoonlijke ontwikkeling

Antwoorden op vragen die je jezelf stelt zijn het meest praktische en krachtige hulpmiddel in jouw persoonlijke ontwikkeling. En daarmee wil ik niet zeggen dat je alle antwoorden heel luid en duidelijk zult horen wanneer je jezelf een vraag stelt. In tegendeel, vaak is het niet meer dan een fluistering, een stemmetje ergens ver weg. Of een beeld waar je je, in eerste instantie, niet bewust van was.

En antwoorden komen maar zelden op het moment dat je heel hard nadenkt. Veel vaker komen antwoorden op onbewaakte momenten: in een gesprek met iemand anders, tijdens een wandeling, midden in de nacht, tijdens een mooi nummer, een goede film of onder de douche.

Je kunt zelf opzoek gaan naar antwoorden en bedenk jezelf telkens weer: Zelf is niet hetzelfde als alleen!

Les 4: “It doesn’t get easier, you get better.”

Niets wordt eenvoudiger, jij wordt beter. Dat geldt voor alles wat je in je leven tegenkomt. Het geldt zelfs voor het leven zelf. En dus zeker ook voor ondernemen. Gedurende je leven word je geconfronteerd met allerlei uitdagingen. Van deze uitdagingen leer je meer over jezelf en word je,stapje voor stapje, meer van jezelf.

De enige echte uitdaging is om telkens weer op te staan na iedere val. Jezelf af te stoffen en weer bij les 1 te beginnen: ACTIE! Om tot bloei te komen zijn deze vier lessen een mooie leidraad: kom in actie, met anderen, blijf vragen stellen en leer.

Wil je onderzoeken of coaching je daarbij kan helpen? Plan dan een gratis sessie met mij! Kom in actie, stel die vraag en leer over jezelf!

Dit verhaal is nog niet af….

Dit verhaal is nog niet af….

Ik ga ieder dag achter mijn computer zitten: kopje koffie en to-do-list bij de hand en dan aan de slag. Ik kijk naar mijn lijst met dingen die ik ‘moet’ doen en ik besluit eerst even te kijken of ik nog nieuwe mailtjes heb, of ik nog reacties of berichtjes op op social media heb. Nog even gauw kijken of youtube nog nieuwe, interessante of leerzame filmpjes heeft. En voor ik het weet is het 11.00u en heb ik nog niets op mijn lijst afgewerkt. Ik voel weer dat inmiddels oh zo bekende gevoel van schuld en terneergeslagenheid op komen. Waarom trap ik toch iedere keer weer in diezelfde valkuil? Ik WEET toch heel goed hoe het moet? En waarom trap ik er toch iedere keer weer in?

Ik moet perfect

Ik moet perfect. Ik wil heel graag die ene blog online zetten, maar het verhaal is nog niet af. Of beter gezegd het verhaal is nog niet perfect. En dan mag het ook nog niet door de wereld gezien worden. En terwijl ik dat zo schrijf, besef ik dat dit een mooi voorbeeld is van mijn eigen projectie. Ik ben ook nog niet af, ik ben voortdurend in ontwikkeling: Ik leer, maak fouten, twijfel, huil, lach en ga weer door, maar ik ben niet perfect.

Ik kan mezelf, cognitief, heel goed vertellen dat ik goed ben zoals ik ben. En tegelijkertijd ervaar ik dat ik niet perfect ben en dat de wereld me, van mezelf, nog niet helemaal mag zien. Want mezelf laten zien, betekent ook het laten zien van al mijn imperfecties. En eerlijk gezegd: dat is doodeng. Mezelf laten zien met al mijn imperfecties, maakt me kwetsbaar. Want mensen kunnen daar van alles van vinden, ze zouden me kunnen afwijzen, ze zouden me niet meer lief kunne vinden, ze zouden me kunnen negeren.

Mijn innerlijke criticus

Mijn innerlijke criticus wordt wakker en als een duiveltje op mijn schouder fluistert hij: “Niet gek dat je bedrijf nog niet zo loopt zoals je had gewild! Want wie wil nou omgaan met zo’n imperfect wezen? En waarom zouden mensen jou in hemelsnaam inhuren? En als het je dan wonder boven wonder toch lukt, wat doe je dan met je succes? Dadelijk ben je nog succesvol ook en wat doe je dan met al die verantwoordelijkheid?”

Nee, dan toch maar liever nog even uitstellen. Ik klik weer het volgende youtube filmpje aan, want het verhaal is nog niet perfect.

Dit verhaal is nog niet af

Dit verhaal is ook nog niet af en ik weet ook nog niet of het ooit meer af komt dan dat het nu is. Maar ik deel het toch met de wereld, met jou. Misschien vind je er iets van. Misschien vind je het stom of een schreeuw om aandacht. En misschien herken je iets van jezelf in dit verhaal. Voor mij is het een kleine stap naar voren, de wereld in….

De weekplanner voor meer rust en structuur!

De weekplanner voor meer rust en structuur!

A goal without a plan is just a wish.

Antoine de Saint-Exupéry

De weekplanner voor meer structuur in je leven.

Ben jij opzoek naar een praktische weekplanner die je helpt je doelen voor dit jaar te halen? Download de gratis weekplanner.

Van Natuur naar Structuur

“Bij Human Being Managment bestaat de valkuil om in de natuur-laag te blijven hangen. We blijven onszelf de vraag stellen ‘Wat maakt nou dat ik de dingen doe zoals ik ze doe’,” zei ik vol overtuiging. “Hierdoor vergeten we dat we ook moeten kijken naar de structuur en cultuur passend bij de missie, visie en doelen van jullie bedrijf.” De eigenaar en general manager knikte instemmend. We zaten in een stuurgroep-overleg en bespraken de resultaten van het project van afgelopen jaar. In dit project hebben we de HBM-filosofie meer handen en voeten gegeven in het bedrijf: alle 28 medewerkers, inclusief beide directeur-eigenaren en general manager, had ik individueel begeleid en de vier teams binnen de organisatie hadden een tweedaagse teamcoaching mee gemaakt. Een prachtig project waar ik veel heb mogen leren over mijzelf, mijn rol en mijn stijl als coach en organisatieadviseur en de kracht van Human Being Management.

(meer…)
Keuzeangst en hoe hier mee om te gaan

Keuzeangst en hoe hier mee om te gaan

Keuzeangst is een andere, heftigere vorm van keuzestress. Ik ben vaak bang om een keuze te maken. Deze keuzeangst komt voor groot deel voort uit het de angst om een ‘verkeerde’ keuze te maken, te falen en geen perfect resultaat af te leveren. Lekker cliché, maar ik ben dus een perfectionist en zoals bekend is dit zowel een gift als een vloek. De angst te falen in het afleveren van “perfectie” kan me verlammen, met als resultaat dat ik überhaupt niet begin aan wat ik wil of zou moeten doen om mijn doelen te bereiken. Dit streven naar perfectie en de angst om te falen leidt er vaak toe dat ik mijn doelen of taken uitstel, naar beneden bijstel of zelfs afstel. Dat leidt dan weer tot destructieve gedachten zoals: doe ik dan niks goed? Loopt alles wat ik onderneem uit op een mislukking?

Wat een tranendal

Op die momenten van negativisme, twijfel en pieker ik een slag in de rondte: ik heb geen idee waar ik naar toe ga en of die richting de juiste is. Voor me is één dichte mist en achter me lijkt het een kerkhof van fouten keuzes.
Wat is het leven toch een drama…. Of is het leven gewoon het leven en hoort fouten maken daar bij?

“Anyone who has never made a mistake has never tried anything new.” – Albert Einstein

Het mogen inmiddels duidelijk zijn dat ik het niet heb over de keuze tussen koffie of thee. Ik heb het nu over grotere keuzes. Keuzes die je leven in een geheel andere richting kunnen sturen. Keuzes die te groot zijn om door reden alleen te bevatten. De hamvraag bij deze keuzes is vaak: Wat is de juiste keuze?

 

De illusie van de juiste keuze is basis voor keuzeangst

Ik praat mezelf  vaak aan dat ik verkeerde keuzes  maak of gemaakt heb; “Als ik toen de ‘juiste’ keuze gemaakt had, dan had ik nu niet in deze situatie gezeten.” Maar het zijn nu juist de keuzes die ons maken tot wie we zijn. En die ‘verkeerde’ keuzes hebben me meer geleerd over mezelf dan al die keren dat een keuze toevallig goed uitpakte.

“We learn from failure, not from success!” ― Bram Stoker

Een keuze is op het moment zelf bovendien maar zelden goed of slecht. Een keuze is per slot van rekening pas een goede keuze als je er achteraf op terug kijkt. Anders gezegd: een goede keuze máken is onmogelijk. Een goede keuze gemaakt hebben is wel mogelijk. En naarmate je vaker keuzes gemaakt hebt en de consequenties hebt geanalyseerd, wordt je beter in het inschatten van je kansen. Maar, in het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Dat geldt dus zowel voor goede als slechte keuzes.

“Achteraf is het mooi wonen” – Theo Maassen

en makkelijk praten ook. Achteraf is het dus pas mogelijk om te beslissen of die keuze een goede of een slechte was. Het enige wat nu telt is kiezen voor datgene wat je hart je ingeeft, ook als dat betekent dat je voor onzekerheid kiest. Morgen zien we wel of het de juiste keuze was.

Ratio of toch liever gevoel?

Vaak doen we onze uiterste best om levensveranderende keuzes zo rationeel mogelijk te benaderen, waarbij we geneigd zijn om onze intuïtie ondergeschikt stellen aan onze ratio of zelfs geheel te negeren. Ik geloof meer en meer in de kracht van onze intuïtie boven die van onze ratio. Gebruik maken van je intuïtie wil echter niet zeggen dat je als een kip zonder kop elke beslissing moet nemen op basis van je onderbuik gevoel. Bij het aanschaffen van zoiets kleins als een koffiepot is het veel verstandig om je ratio te gebruiken in plaats van op basis van het mooie kleurtje voor de ‘die gele’ te gaan. Nee, ik heb het over gebruik maken van je gevoel bij het maken van grote keuzes als het kopen van een nieuw huis, het  of naar welke middelbare school wil ik gaan.

Onderbuikgevoel

Inmiddels ruim 15 jaar geleden stond ik zelf voor de keuze van mijn middelbare school. Mijn ouders lieten mij vrij in de keuze voor mijn school. Het enige wat mijn vader tegen me zei vlak voor we de eerste open dag bezochten was: “Ik wil dat je dadelijk naar binnen gaat en me binnen 5 minuten verteld wat je gevoel je ingeeft.”

Het kost maar een minuutje

Ik koos uiteindelijk die school die me binnen die 5 minuten het beste gevoel gegeven had en hetzelfde trucje heb ik weer toegepast bij mijn keuze voor mijn vervolgopleiding. En achteraf had het waarschijnlijk ook wel binnen 1 minuut gekund. Pas jaren later besefte ik me hoe belangrijk deze les voor me is geweest en hoe schaars deze les is in onze maatschappij. Hoeveel kinderen kiezen nu in een school en een opleiding op basis van het gevoel dat ze bij binnenkomst hadden. Wanneer leren we dat het soms heel goed is om keuzes te maken op basis van je onderbuik in plaats van cijfers en statistieken?

De illusie van het ‘moeten weten’.

We worden overgoten met het dogma dat we goed moeten nadenken over belangrijke keuzes. We willen graag die zekerheid van een juiste keuze, dus proberen we zoveel mogelijk gegevens te verzamelen en te redeneren om tot de juiste keuze te komen. Maar je weet vooraf nooit zeker of het de juiste of de verkeerde keuze is.  Omdat in het maken van een keuze de onzekerheid schuilt, vinden we het maken van de keuze vaak spannend of zelfs eng. Mensen zijn van nature geprogrammeerd voor zekerheid, de een wat meer dan de ander, maar we willen allemaal graag zekerheid, want zekerheid biedt veiligheid. En uiteindelijk willen we allemaal graag in leven blijven. Dus maken we het liefst een keuze waarvan ze zeker zijn, ook al verteld onze intuïtie dat deze keuzes misschien niet per se de beste is. Zolang, onze ratio de keuze maar kan volgen en ons zekerheid biedt, voelen we ons veilig. Het kiezen voor de onzekerheid is dus moeilijker dan het kiezen voor de zekerheid, ook al ben je ongelukkig in die zekerheid. Maar zoals Cheri Huber schreef:

“Every time we choose for safety we reinforce fear”

Het zekere voor het onzekere…

Het altijd maar kiezen voor deze de veilige, zekere optie versterkt onze angst voor het onzekere. Terwijl het kiezen voor het onzekere heel positieve uitkomst zou kunnen geven. Toen ik, 8 maanden geleden voor de keuze stond om naar Canada te gaan voor vier maanden, had ik kunnen kiezen om niet te gaan. Om thuis te blijven dichtbij mijn vriendin, mijn ouders en vrienden, bij iedereen die me dierbaar is. Dat was de veilige keuze. Maar 4 maanden lang dag in dag uit in de natuur tussen de paarden is, hoe vreemd dat voor sommige ook klinkt, als een droom voor mij. Dus ik besloot de gok te wagen en te kiezen voor het onzekere en het opwindende avontuur in plaats van de zekerheid en de veiligheid van het bekende.

Gebruik je angst!

Tijdens het lezen van het boek “de werkweek van vier uur” van Tim Ferriss, stuitte ik op bovenstaande quote van Cheri Huber en een drietal vragen die me kritisch deden kijken naar mijn keuzes en de onderliggende angst.

Vraag 1; Wat is je grootste angst waarom je een bepaalde keuze niet maakt? In mijn geval: Wat het is het ergste dat kan gebeuren als je naar Canada gaat?

Ik ben misschien niet goed genoeg als ruiter en ik zou ruzie kunnen krijgen met de mensen daar. Ik zou vervolgens van mijn paard kunnen vallen en in het ziekenhuis belanden of erger in een rolstoel eindigen. Mijn relatie zou, na 9 fantastische jaren uitgaan; en ik zou moederziel alleen in mijn rolstoel in Canada vast komen te zitten omdat mijn verzekering mijn terugreis niet wil betalen en ik volledig blut ben. En daardoor niet instaat ben om voor de kosten op te draaien.

Vraag 2; hoe groot is de kans, op een schaal van één tot 10, dat deze angst werkelijkheid wordt?

Om eerlijk te zijn is die kans niet veel groter dan een 2 of misschien een 3. Ik ben (nog) geen topruiter, maar ik wil graag leren en ben bereid hard te werken. Daarbij komt, Ik ben al vaker van mijn paard gevallen. Na zeven keer ben ik gestopt met tellen, want zoals mijn opa altijd zei: “Je bent pas een ruiter als je zeven keer van je paard gevallen bent”. En dat aantal ben ik jaren geleden al gepasseerd. Geen van deze valpartijen heeft geleidt tot serieuze verwondingen aan mezelf of aan het paard. Mijn relatie houdt al 9 jaar stand. We hebben al een keer 5 maanden zonder elkaar geleefd tijdens mijn stage in IJsland en ik kan me geen fantastischere, lievere en knappere vrouw bedenken als mijn vriendin. Kortom, mijn angst is, zoals wel vaker, enigszins onrealistisch.

Vraag 3; Hoe groot is de kans, op een schaal van één tot 10, dat naar Canada gaan een levens-veranderende en onvergetelijke ervaring wordt?

Ik schat deze kans veel en veel groter in; laten we zeggen 8 of 9. Ben ik bereid om een risico van 2 te riskeren om een levens-veranderende ervaring van 8 mee te winnen. Zeer zeker wel.

Conclusie:

waar wacht je nog op? Is er iets in je leven wat je dolgraag nog een keer zou willen doen? Doe het dan. Analyseer en relativeer je grootste angst, focus op een positieve uitkomst en onderneem actie. Zet vandaag de eerste stap, al is het maar een hele kleine. En vergeet niet:

“Onmogelijke dingen doen begint met lief vragen” – Timothy Ferriss

Heb jij last van keuzeangst? En wat zijn jouw strategieën om met keuzeangst om te gaan? Ik ben benieuwd naar jouw ervaringen met en strategieën bij het maken van keuzes. Laat een berichtje achter onderaan deze pagina of stuur me een persoonlijk berichtje:

8 + 5 =