De 3 Niveaus van Persoonlijke Ontwikkeling

De 3 Niveaus van Persoonlijke Ontwikkeling

De 3 Niveaus van persoonlijke ontwikkeling

Daar ging ik. Ik voelde een enorme energie door mijn lijf stromen. Een ervaring die ik nog nooit eerder had gehad. Mijn lijf deed dingen waar ik geen controle over had. Wat gebeurde hier? Ik had hier wel verhalen over gelezen. Ik was hier nieuwsgierig naar geweest. En iets in me wist dat dit waar was, wat nu gebeurde. Ik kon het alleen niet snappen. Mijn hoofd kon hier niet bij. En toch gebeurde het. Ik zag beelden die ik nog nooit eerder had gezien. Sven, de sjamaan, begeleidde me naar de grond. Mijn hele lijf schokte. Dit was groter dan ik.

Wat dat weekend allemaal gebeurt is, is haast niet te beschrijven. In mijn verhaal over de geboorte van mijn vaderschap ligt ik één aspect van dit bijzondere weekend toe. En ik kan alleen maar op grote lijnen omschrijven wat dat weekend aangeraakt is. Na dit weekend voelde ik de behoefte om te omschrijven wat dit nou eigenlijk was. En daarmee kwam ik op deze 3 niveaus van persoonlijke ontwikkeling.

De Persoonlijke Ontwikkelings-pyramide.

Disclaimer: Ik heb deze niveaus niet zelf bedacht. Ik heb ze alleen samengevoegd tot deze persoonlijke ontwikkelingspyramide.

Je kunt deze Pyramide op twee manieren gebruiken van boven naar beneden of van beneden naar boven. Ook daarin is geen goed of fout, simpelweg twee routes.

De 3 niveaus van persoonlijke ontwikkeling

De pyramide is op gebouwd uit 3 niveaus en is altijd situatieafhankelijk. Dat wil zeggen een bepaalde situatie triggert een bepaald patroon in jou. Het is niet de schuld van de situatie, maar simpelweg de uitwerking van die situatie op jou. Laten we de 3 niveaus van de pyramide eens aflopen van boven naar beneden:

In bepaalde situaties laat je altijd een bepaald gedrag zien. Op dit eerste niveau willen we ons gedrag sturen. We willen gelukkiger zijn, afvallen, meer sporten en productiever zijn. Je kunt gaan proberen dit gedrag te veranderen door tegen jezelf te zeggen: “de volgende keer dat iets vergelijkbaars gebeurt, ga ik ander gedrag laten zien”. Negen van de tien keer lukt dit echter niet. En als het al lukt, vinden we het vaak lastig om dit nieuwe gedrag ook te blijven voortzetten. Als het puntje weer bij het paaltje komt, schiet je toch weer in dat oude vertrouwde patroon. We eindigen weer achter Netflix met een zak chips of worden toch weer boos, verdrietig of zelfs depressief.

Je kunt jezelf vervolgens afvragen, wat in mij maakt nu dat ik iedere keer als dat gebeurt hetzelfde soort gedrag laat zien? Dat is het intrapsychisch niveau. Je onderzoekt dan in jezelf wat er achter dat gedrag zit: welk gevoel, welke emotie of, vaak, welke angst of pijn je wilt vermijden?

Je voelt ‘m misschien al aankomen. Dit intrapsychische niveau heeft ook een oorsprong. En deze oorsprong is daar ‘waar we vandaan komen’, de volwassenen die tijdens onze kindertijd belangrijk voor ons waren, die een significante rol in ons kinderleven gespeeld hebben. Dat is laag drie: het systemisch niveau.

Het systemisch/sjamanistisch niveau: Hocus-pocus?

Dit systemisch niveau is verweven met het sjamanistisch niveau. Dit klinkt erg hocus-pocus, I know. Ik heb dit ook lang verworpen en afgedaan als zweverig, tot ik zelf ging ervaren wat het nu daadwerkelijk inhoudt. Ik leg het uit.

We worden allemaal gevormd door ons systeem van herkomst, door het gezin waarin we geboren worden en door de familie waar we van afstammen. Ervaringen in de eerste 18 jaar van ons leven vormen ons tot de mensen die we uiteindelijk worden.

In dit systeem hebben we een plek. Zodra we geboren worden op deze wereld, ontvangen we ons leven van onze ouders en daar hoeven we in de basis niets voor (terug) te doen. We zijn verbonden aan onze (voor)ouders en ons gezin. Hierin kunnen echter, om allerlei redenen, verstoringen plaatsvinden.

Verstoringen?

Verstoringen in een familiesysteem zijn er in allerlei vormen en maten. We kunnen als kind bijvoorbeeld een plek boven onze ouders innemen, omdat één van onze ouders ziek of op een andere manier behoeftig was. We houden dan niet onze eigen plek, maar de plek van één van onze ouders bezet. De ouder komt daardoor automatisch op de plek van het kind te staan. Het kind voelt zich dan verantwoordelijk over de ouder. Er ontstaat een disbalans tussen geven en nemen, want het kind geeft meer aan de ouder dan de ouder aan het kind.

Op een latere leeftijd kan dit kind problemen krijgen met autoriteit, want hij of zij accepteert simpelweg niet dat iemand anders boven hem of haar gaat staan. Of door de onbalans tussen geven en nemen, geeft deze persoon zich volledig weg en neemt geen ruimte voor zichzelf. Hij of zij heeft immers nooit een plek voor zichzelf ervaren.

Wanneer de oorsprong van een dergelijke verstoring niet binnen het gezin ligt, maar één of meerdere generaties terug, raak je al snel aan het sjamanistisch vlak. Sjamanisme gaat over het gebruik maken van alle informatie die zich voordoet. En gaat uit van een sterkte verbinding tussen jou en al je voorouders. Je bent simpelweg het ‘eindproduct’ van alle mensen voor je.

Ook in de wetenschap wordt hier steeds meer bewijs gevonden. Dit wordt epigentica genoemd. Trauma’s kunnen van generatie op generatie doorgegeven worden. En pas meerdere generaties later aan de oppervlakte komen.

De verbinding tussen mensen vormt het sjamanistisch veld

Het systemisch niveau en het sjamanistisch niveau onderscheiden zich door de grote van de thema’s, maar zijn altijd onlosmakelijk aan elkaar verbonden. Het systemisch veld gaat over de thema’s die voor die persoon en zijn of haar systeem gelden. Met een systemisch veld bedoelen we alle individuen die onderdeel uit maken van een familiesysteem. En ieder mens heeft dus zijn eigen systemisch veld. Deze mensen, en dus deze velden, zijn aan elkaar verbonden. En alle mensen samen – alle individuele systemische velden – vormen het grote sjamanistische veld.

Niet gek dus dat grote universele thema’s zoals ‘de schuld van de man’, ‘de verhouding tussen moeder en zoon’ en ‘de soevereine (schuldeloze/hulpeloze) vrouw’ terug te vinden zijn in kleinere velden van ons allemaal.

Echt zelfonderzoek gaat over het zoeken naar onszelf op het raakvlak tussen intrapsychische en systemisch/sjamanistisch niveau. Dus, wat in mij maakt dat ik de dingen doe zoals ik ze doe? En wat ligt daaraan ten grondslag?

Dit zelfonderzoek moeten we zelf doen niet alleen.

Durf jij het aan om echt naar jezelf te kijken? Wat in jou mag nu gezien worden? Ik heb nog een paar plekken vrij op mijn ‘Ontdek je Kracht’-dagen. Zodat je deze zomer kunt gebruiken om echt aan jezelf te werken.

De geboorte van mijn vaderschap

De geboorte van mijn vaderschap

De geboorte van mijn vaderschap

Terwijl ik dit schrijf ligt mijn pasgeboren zoontje Thomas bij mij te slapen. Hij ligt dicht tegen me aan, in een draagzak, de enige plek waar hij echt tot rust komt. Dicht bij mij of mijn vrouw. Thomas is nu 6 weken oud en sinds zijn geboorte is alles veranderd en tegelijkertijd lijkt de wereld nog precies zoals ze was, alsof Thomas er altijd al is geweest. En ergens is dat misschien ook wel zo. Met de geboorte van Thomas, is ook de vader in mij echt wakker geworden. Tijdens mijn studententijd kreeg ik meer dan eens de opmerking dat ik het vaderfiguur was in commissies en besturen. Ik zag dat nooit. Nu Thomas geboren is, voel ik pas echt die vader in me. En dat is niet altijd als een roze wolk.

De geboorte van mijn vaderschap

De geboorte van Thomas

De geboorte van Thomas ging niet zonder slag of stoot. Hij leek het erg goed naar de zin te hebben bij mij vrouw in haar buik. En met 42 weken vonden de specialisten dat Thomas (toen nog onder de werknaam ‘Fritsje’) nu toch echt geboren moest worden: ‘Code rood’ noemde ze het. Dit terwijl wij, als ouders, beide heel sterk het gevoel hadden dat hij gewoon nog niet zo ver was. En de echo’s en CTG’s bevestigde ons hierin: ‘Fritsje’ deed het prima. Maar 42 weken is 42 weken en code rood is code rood dus hoe het ook zij, op 5 september 2019 zou ons eerste kind geboren gaan worden.

Die ochtend mochten we ons om 7.15 melden in het ziekenhuis, waar de inleiding in gang gezet zou worden. Keurig op tijd melde we ons en werden we naar een verloskamer gebracht. Lies werd weer aan het CTG-apparaat gekoppeld en door middel van een zogenaamde hoofd-electrode, die met een schroefdraadje in het hoofd van ons nog ongeboren kindje werd gedraaid, werden de vliezen gebroken. Zoals gezegd, ons kindje was nog niet zover, dus ook het breken van de vliezen had niet het gewenste effect. De weeën bleven uit. Dan toch maar aan het infuus en de weeën-opwekkers. Het lichaam van mijn vrouw en kindje werden geen enkele keus gelaten, vandaag moest het geboren worden, punt, uit.

De weeën-opwekkers hadden uiteraard wel effect, maar moesten tot 2 keer toe verhoogd worden om uiteindelijk echt effectief te zijn. Het puffen begon en samen met mijn vrouw maakte ik een aantal heel intense uren door. Toen de weeën zo heftig werden dat mijn vrouw geen pauzes meer kreeg en ze het niet veel langer ging volhouden trok ik aan de bel. “Er moet nu iets gebeuren,” zei ik. En de verpleegkundige nam rustig plaats, terwijl Lies onder mijn begeleiding de zoveelste wee opving. Ik herhaalde dat Lies nu echt aan het einde van haar latijn dreigde te raken en dat er iets moest gaan gebeuren. Na nog weer 2 weeën kwam de verpleegkundige in beweging en ging de verloskundige halen. Dat duurde uiteraard ook weer even.

De gynaecoloog kwam binnen lopen en ik maakte duidelijk dat het tijd werd en dat Lies enorme persdrang had. De gynaecoloog constateerde dat ze inderdaad nagenoeg volledige ontsluiting had en ze zei dat Lies mocht gaan persen. En toen ging alles heel snel. Al na de tweede perswee werden de specialisten erg onrustig. Lies mocht ineens niet meer mee persen en moest van de ene naar de andere zij draaien. Ons kindje verdroeg de persweeën niet. Zijn hartslag dipte te veel en herstelde zich niet tussen de weeën. “Ik moet een spoedsectio gaan doen,” hoorde ik de gynaecoloog zeggen.

Het voelde alsof de wereld onder mijn voeten wegzakte. Een spoedkeizersnee. Spoed! Keizersnee! Alles waar ik vooraf bang voor was geweest leek in een klap waarheid te worden. Een bevalling is geen kattenpis, dat had ik vooraf maar al te goed beseft. Voorafgaand aan de bevalling, maakte ik me af en toe best wat zorgen over mijn vrouw en nog ongeboren kindje, want er kon ook best veel misgaan! Maar Lies had een goede conditie, was gezond en met ons kindje leek, tijdens de zwangerschap, ook alles volgens het boekje te gaan.

Dus we hoopten allebei op een intense, heftige, maar vooral natuurlijke bevalling. Lies wilde graag bevallen op een baarkruk en ik zou ons kindje opvangen bij de geboorte en zijn navelstreng doorknippen. Dat hele beeld kwam al enigszins onder druk te staan toen de bevalling leek uit te draaien op een inleiding. Maar met de mededeling “Ik moet een spoedsectio gaan doen” leek mijn hele wereld in één keer in elkaar te storten en mijn grootste angst waarheid te worden.

Met vliegende spoed werd Lies overgeheveld op een transport-bed en naar de OK gebracht. Ik mocht mee en werd weggeleid naar de omkleedruimte waar ik me in OK-kleding hees, naar de OK. Inmiddels was Lies al naar de OK gebracht en daar zat ze, of liever hing ze, om de nek van een OK verpleegkundige, terwijl haar rug werd ontsmet en ze een ruggenprik kreeg. ‘Jij mag daar gaan zitten,’ zei de verpleegkundige van de kraamafdeling die met ons mee was gegaan.

En daar zat ik dan, in een hoekje van de operatie kamer op een bureaustoel. Ik was compleet machteloos, terwijl mijn vrouw en kind, mijn meest dierbare, overgeleverd waren aan het OK- personeel. Nog geen 20 minuten daarvoor had ik Lies volledig kunnen ondersteunen en begeleiden. En nu kon ik niets anders doen dan, compleet machteloos, toekijken. En dan weet je dat je vader bent.

Ervaringen als vader in systemisch werk

Gedurende mijn opleiding tot systemisch en sjamanistisch coach met paarden veranderde mijn rol in opstellingen van ‘Het Hart’ naar ‘Vader’. Uiteraard was dit niet geheel toevallig. Ik ervaarde hoe het is om als vader in een opstelling te staan, welke emoties loskomen en wat het belang van vader is voor een kind. Dit bevestigde me in mijn gevoel en mijn overtuiging in wie ik wil zijn als vader voor Thomas: betrokken, zorgend en een lichtend voorbeeld. Dit voelt nog altijd als een mooie en tegelijkertijd grote opdracht: wordt meer van jezelf, voor jezelf en zeker voor Thomas.

Tijdens een sjamanistisch weekend werd me ook duidelijk dat vader zijn voor Thomas ook betekent ‘man-zijn’ voor zijn moeder. Gedurende de laatste dag ontstond een situatie waarbij ‘de man(nen)’ uit het veld gezet werden. Zowel de mannelijke paarden als de mensen-mannen moesten het veld verlaten: de vrouwen moesten deze transformatie op hun manier doen.

Nadat de vrouwen bij zichzelf en elkaar gekomen waren, konden de mannen weer toenadering zoeken en het veld betreden. Dit laatste kon echter alleen op nadrukkelijke uitnodiging van de vrouw. De mannen probeerden nog tweemaal om het ‘op hun manier te doen’. Maar door de transformatie van de vrouw was dat ongepast en werd dit door de vrouwen, terecht, niet langer geaccepteerd. Dit gaf me het inzicht dat dit de nieuwe situatie is: de vrouw wordt leidend en gesterkt door de aanwezigheid van de man. Niet langer de man boven de vrouw (of de vrouw boven de man). De man heeft de plek van de vrouw te respecteren en mag daarin naast haar staan, samen.

Mijn wens is dat de transformatie die dat weekend voor de vrouw heeft mogen plaats vinden, ook voor mannen mag gaan bewegen. Niet zoals nu: iedere man voor zich en achter gesloten deuren, gevoed door schuld en schaamte. Maar met elkaar en onder mannen, zodat mannen gesterkt weer naast de vrouw kunnen gaan staan.

De laatste maanden

Inmiddels zijn we bijna een jaar verder sinds bovengenoemd weekend. We hebben we een corona-crisis en ik heb een persoonlijke crisis achter de rug. Het man-zijn voor mijn vrouw valt me zwaar. Ik voel de druk om te zorgen voor mijn gezin. Ik merk dat ik worstel met concepten van man-zijn en vaderschap. Bovenal wil ik een vader zijn die er is voor zijn kind én voor moeder. Dit maakt dat ik worstel met het stellen van prioriteiten, het maken van keuzes en trouw blijven aan mezelf.

Voorbeeld: ik wil actief betrokken zijn bij de dagelijkse verzorging van mijn zoontje. Ik voel me verantwoordelijk om mijn vrouw hier zo goed mogelijk in te ondersteunen. Dit maakt dat ik diep vanbinnen, vind dat ik bij iedere afspraak aanwezig moet zijn. Ik wil eigenlijk geen weegmoment, doktersafspraak of inenting missen. De reden hiervoor is tweeledig: 1) ik wil mijn vrouw en kind beschermen en 2) ik wil voor hen kunnen zorgen in alle aspecten. Tegelijkertijd wil ik een voorbeeld zijn voor mijn zoon. Ik wil ‘m laten zien hoe je iets in de wereld zet en voor hem alle randvoorwaarden creëren, emotioneel en zeker ook financieel, zodat hij zijn missie kan ontdekken en kan uitleven. Nog altijd ben ik zoekende hoe ik al die spreekwoordelijke ballen hoog kan houden.

Beschermen

De tweede dag van het leven van Thomas deed me heel duidelijk beseffen wat mijn beschermende rol betekent. Aangezien we niet hadden gerekend op een keizersnee en een langer verblijf in het ziekenhuis, ging ik op de tweede dag even langs huis. Ik wilde even douchen en onze kat verzorgen. Daarnaast raakte we op een rap tempo door de kleertjes heen omdat mijn zoontje graag plaste zonder luier en dus bijna alle kleertjes al nat waren.

Die middag ben ik al met al niet langer dan 1,5 uur weggeweest. Bij terugkomst in het ziekenhuis trof ik mijn vrouw aan, terwijl net twee verpleegkundige met haar en mijn zoontje bezig waren. Ik voelde dat iets niet klopte. Ik zag aan de blik in de ogen van mijn vrouw dat iets helemaal niet goed gegaan was. De verpleegkundigen raasden als een orkaan door de ruimte en waren binnen de kortste keren ook weer vertrokken.

Ik vroeg mijn vrouw wat er gebeurd was. Schijnbaar was één van de verpleegkundige nogal hardhandig geweest met Thomas en was daardoor de poging om hem bij mijn vrouw aan de borst te leggen volledig mislukt was. Vervolgens had ze Thomas, weer even hardhandig, bij haar weggepakt met de mededeling: “Dit gaat niet lukken en we moeten ‘m straks maar een flesje geven”. Vervolgens hadden ze Thomas verschoont en waren ze weer vertrokken.

Wij hadden beide de wens dat Thomas borstvoeding zou krijgen. Dit ging echter nog lang niet zoals we hadden gehoopt en we waren allebei bang dat het geven van een flesje dit proces alleen maar zou verstoren. Ik nam mezelf voor dat dit dus niet nog een keer ging gebeuren.

Een paar uur later kwam diezelfde verpleegkundige en de stagiaire weer terug. Voordat ik het door had, had ze Thomas alweer uit zijn bedje getrokken en op het aankleedkussen gelegd. ‘Of wil jij hem verschonen,’ vroeg ze overduidelijk aan de stagiaire.

In eerste instantie was ik enigszins uit het veld geslagen door de abrupte en hardhandige manier waarmee ze onze kamer waren binnen gekomen en Thomas uit zijn bed hadden gehaald. Ik hervond mezelf en zei met al mijn daadkrachtig, voordat de stagiaire ook maar kon reageren: ‘Ja! Ik verschoon ‘m!’

Er ging een schokje door de verpleegkundige heen en ik zag de stagiaire vertwijfeld kijken. ‘Nee, ik bedoelde haar,’ zei de verpleegkundige enigszins verbouwereerd. En de stagiaire stamelde dat het prima was als papa ‘m zou verschonen. Vervolgens ben ik niet meer van Thomas’ zij geweken.

Toen het tijd was om hem bij Lies aan de borst te leggen, bracht ik hem zelf naar Lies en hielp haar met het aanleggen, waarbij ik met mijn lichaamstaal heel duidelijk maakte dat ik het niet op prijs stelde dat ze het van me over zouden nemen. Al gauw kregen ze in de gaten dat we het prima met z’n drieën konden redden dropen ze af.

Mijn rol als vader

Die dagen werd mijn rol als vader, tenminste zoals ik die ervaar, heel duidelijk voor me. Wat overigens niet wil zeggen dat daarmee alle strubbelingen voorbij waren, zowel in mezelf als met Thomas.

Naast dat ik een actieve rol inneem in de verzorging en opvoeding van Thomas, vind ik ook dat ik de kost moet winnen voor mijn gezin. Dit is de afgelopen jaren niet gelukt, omdat het opstarten van mijn eigen onderneming nou eenmaal niet zo rechtlijnig is verlopen als ik had gehoopt. Het is voor Lies geen probleem dat ze hoofdkostwinner is. Ze is heel blij is dat ik veel thuis kan zijn, gelukkig ben met wat ik doe en er voor haar en Thomas kan zijn. Toch knaagt dit aan me.

Ik merk dat man-zijn en vaderschap voor mij betekent dat ik op alle vlakken, dus ook financieel, voor mijn gezin kan zorgen. Meer nog dan de cultureel bepaalde norm, zit in mij een oer-gevoel van ‘beschermen van’. Financieel zorgen voor mijn gezin is daar, voor mij, een onderdeel van. Een zoektocht waar ik nog niet uit ben.

Mijn missie en werk met de paarden

Het afgelopen jaar, en nu nog, heb ik mogen ervaren waar mijn missie ligt en heb ik een stapje mogen zetten op mijn eigen pad. In mijn ‘vader-worden’ ben ik ook mijn eigen vader, en mijn moeder, weer tegengekomen: zowel in mijzelf als in de wereld. Ik heb diepe steun van mijn ouders mogen ervaren en mogen voelen dat daar mijn bedding ligt. En ik ben mezelf en mijn pijn tegen gekomen.

In mijn werk met de paarden heb ik ervaren dat mijn pijn kennen en tegelijkertijd de bedding van mijn ouders ervaren mijn kracht is: Vanuit rust en met liefde zorgen voor een onvoorwaardelijke bedding, waarin je volledig mag zijn.

Ook opzoek naar jouw kracht? Kom naar één van mijn “Ontdek je Kracht”-dagen en ontmoet jezelf.


Het grootste misverstand rond time management

Het grootste misverstand rond time management

Het grootste misverstand rond time management

“There is not enough time to do all the nothing we want to do.”

Bill Watterson

Tijd is, naast onze gezondheid, ons meest kostbare bezit. Niet geld, niet je huis, niet de mooie auto. Nee, tijd! Van geld kun je altijd weer meer maken, maar van tijd niet! Elke seconde die voorbij gaat, krijg je nooit meer terug. En toch geven we onze tijd uit alsof het niets is. We spenderen uren op Facebook, Netflix, Youtube, 9gag, Dumpert. Ja, ook ik ken ze allemaal en ook ik ben schuldig. En toch…. Tijd is mijn meest kostbare bezit.

Dat betekend dat time management de meest cruciale skill is die je kunt leren. Want wat nu als je beter met je tijd om zou gaan? En wat betekent dat eigenlijk ‘beter met je tijd omgaan’?

Time Management

Time management gaat niet over zoveel mogelijk je tijd vol plannen. Dat is het grootste misverstand: niet iedere minuut van je dag moet volgepland zijn. Je hoeft niet de hele dag bezig of vooral druk te zijn. In tegendeel, time management gaat over precies het tegenovergestelde.

Time management gaat over rust ervaren, structuur hebben en voldoening voelen. Het gaat over zo goed mogelijk je energie gebruiken en je focus behouden zolang als jij kunt. Twee eenvoudige maar niet altijd simpele opdrachten.

Effectief vs efficiënt

Het gaat dus niet over efficiënter werken, maar over effectiever werken. Dat is het verschil tussen hard werken en slim werken. En dat is het verschil tussen druk zijn en veel gedaan krijgen. Efficiënt werken betekent dat je iets goed doet, effectief betekent dat de juiste dingen doen.

Kleine disclaimer

Ik ben een hopeloze uitsteller, ik ben afgestudeerd in ‘procrastineren’ en ik ken alle toffe sites waar je uren op kunt rondstruinen en heerlijk je tijd kunt verdoen. Ik heb 1,5 jaar gedaan over mijn bachelor scriptie waar 3 maanden voor stond en waar ik vervolgens een magere 6 voor kreeg.

En tegelijkertijd kan ik op een dag bergen verzetten. De literatuurstudie voor mijn masterthesis, waar ik drie maanden over mocht doen, heb ik in nog geen drie weken geschreven. En dit leverde me een dikke 8,5 op. Ik ben dus niet roomser dan de paus. Ik ken de struggles. En ik weet wat het kost om met dit hopeloze uitstel gedrag aan te pakken.

Basisprincipes

Ik geloof niet in de quick-fix. Alles draait om jouw manier van werken te ontdekken en voor jezelf een systeem te ontwikkelen dat voor jou werkt. Om zo’n systeem te kunnen opzetten voor jezelf, is het van belang dat je de basisprincipes snapt.

In het kort zijn basisprincipes de onderliggende regels voor een bepaalde tactiek, strategie of systeem. Ik wil jou deze basisprincipes geven voordat ik je mijn tactieken geef, zodat jij in staat bent om jouw eigen tactieken te bepalen.

Manage je energie, niet je tijd!

Je kunt je dag letterlijk van minuut tot minuut vol plannen. Je kunt je agenda helemaal vol duwen met taken, doelen, afspraken en activiteiten. En dan aan het eind van de dag jezelf afvragen: Wat heb ik vandaag nu eigenlijk gedaan?

Jarenlang heb ik ook zo gewerkt. Ik ging ’s morgens naar mijn werk, mijn agenda stond ramvol met afspraken en ik had een to-do lijst waar je u tegen zei. Ik ging achter mijn laptop zitten, opende mijn e-mail en de nieuws-sites en begon bovenaan. Vervolgens popte een herinnering op dat het tijd was voor een vergadering en voor ik het wist was het lunchtijd. Ik at mijn lunch achter mijn bureau terwijl ik naar mijn overvolle to-do lijst keek en ik nog gauw aan dat ene project werkte, voordat ik naar de volgende meeting moest rennen.

Aan het eind van de dag voelde ik me leeg en dan had ik met een beetje mazzel nog een blok van 2 uur leeg in mijn agenda om dat ene rapport af te werken of die superbelangrijke mails te versturen. Op deze manier sleepte ik mezelf de dag door. Aan het einde van de dag was ik opgebrand.

Druk, druk, druk!

Ik was de hele dag druk geweest, had geen moment rust ervaren, ik voelde me overweldigd en had het gevoel dat ik niets onder controle had. Ik liep continu tegen deadlines aan en probeerde dan last-minute nog dat rapport af te raffelen. Kort gezegd dit was geen fijne manier van werken.

Dit moest toch anders kunnen? Ik merkte dat ik in de ochtend het meest uitgerust en gefocust was. Maar tegelijkertijd wilde mijn collega’s het liefst al om 8.00u de eerste vergadering inplannen.

De game-changer

Ik besloot dat mijn ochtenden vanaf nu heilig waren en ik blokte de ochtenden in mijn outlook-agenda, zodat mijn collega’s dat ook zagen. Ik nam een koptelefoon mee naar mijn werk en koos iedere ochtend 3 acties waar ik die dag mee aan de slag zou gaan. Ik blokte mijn middagpauze en ging met een paar collega’s wandelen. Afspraken, bellen en mailen werden verplaatst naar de middag. Ik deelde mijn plannen met mijn collega’s en leidinggevende door een autoresponder in te stellen op mijn email. Dit was een absolute game-changer!

Een mooi bijkomend voordeel was de interessante discussies die mijn aanpak opleverde. Mijn beide leidinggevende kwamen al snel naar me toe toen ze voor de eerste keer mijn auto-responder hadden gelezen. Ze waren geïnteresseerd in mijn aanpak, ik deelde waar ik tegenaan liep en hoe ik dit aan wilde pakken. De auto-responder was niet noodzakelijk, dachten ze, en ze gaven aan dat dit ook wel eens voor hen zou kunnen werken.

Ik legde ze uit wat mijn nieuwe routine was en dat die gebaseerd was op dit principe: Manage je energie, niet je tijd. En ik tekende mijn energiecurve:

Energie curve

Mijn energiecurve

Ik ben een ochtend mens. Ik sta graag vroeg op, liefst rond 6.00u. en ik ben het productiefst tussen 7:30 en 11.00u. Daarna kak ik altijd wat in en zo vanaf een uur 14.30u begin ik weer een beetje op te laden.

Mijn tweede piek ligt tussen 15.00u en 16.00u en daarna loopt het weer hard terug. Als ik echt geïnspireerd ben, heb ik nog een laatste piekje van 20.00 tot 21.00 waarin ik met name graag creatief en technisch bezig ben aan mijn website of een andere creatieve hobby.

Toen ik dit in begon te zien en mijn activiteiten ging afstemmen op mijn energie veranderde mijn productiviteit drastisch. Aan het eind van de dag was ik niet helemaal leeg en ik had het gevoel dat ik op een dag echt veel gedaan kreeg. Mijn ochtenden zijn sindsdien heilig voor mij.

In de ochtend doe ik mijn denkwerk, zoals schrijven, concepten en trainingen bedenken. Na 11.00u open ik mijn e-mail en werk mijn mails af. Daarna ga ik lunchen en als het even kan ga ik even liggen voor een powernap van maximaal 20 minuten. De middag is voor afspraken, bellen en mijn paarden trainen of lesgeven.

Eind van de middag gaat mijn koptelefoon op, youtube aan en terwijl ik eten kook, kijk mijn favoriete youtube kanalen of luister ik naar een audioboek. Na het eten, nog even een uurtje wat doen of gezellig met mijn vrouw op de bank nog even een serie op Netflix. En dan om 21.30 naar bed.

Bepaal jouw energiecurve!

Hierboven heb ik mijn energiecurve beschreven. Dit is wat voor mij werkt, maar het zou heel goed kunnen dat jij een compleet andere energiecurve hebt. Misschien ben je wel een avondmens en start je ‘s morgens liever rustig op. En neemt jouw energie gedurende de ochtend geleidelijk aan toe om een piek te bereiken aan het eind van de middag. Met een tweede piek later op de avond.

De kunst is om te ontdekken hoe jouw energie zicht verdeelt over de dag en je activiteiten daarop af te stemmen.

Doe het volgende:

  1. Kijk naar jouw energie. Bepaal hoe jouw energiecurve loopt. Ben je visueel ingesteld? Teken het uit!
  2. Match jouw activiteiten met jouw energiecurve. Kijk naar je agenda en blok een periode van ten minsten 2 uur rond jouw energiepiek. Kies een tijdsblok waarop jij het meest gefocust en effectief bent en leg dit vast. Maak deze periode heilig!

Als je ‘van de wagen valt’

Herinner je mijn disclaimer nog? Ik ben een master procrastineerder! En ik val ook regelmatig ‘van de wagen’. Dit gebeurt en niet getreurd (oe dat rijmt). Wees mild naar jezelf, sluit die browser/e-mail/app en ga rustig verder waar je gebleven was.

Eerst het proces op orde? Of toch de missie?

Eerst het proces op orde? Of toch de missie?

Begin bij het eind, want dat is het begin.

We liepen weer eens samen door Den Bosch. Het was een koude dinsdagavond en we hadden elkaar alweer een paar maanden niet gesproken. Allebei ondernemer, allebei gestudeerd in Wageningen, maar pas na onze studententijd vrienden geworden. Eens in de paar maanden spreken we af, meestal in Den Bosch, om ‘bij te buurten’ over ondernemerschap, onze laatste inzichten en ook onze struggles.

Het paard achter de wagen

Hij had net een nieuwe baan binnen een klein, snelgroeiend bedrijf en ik vroeg ‘m hoe het beviel. Enthousiast vertelde hij hoe ‘ie de afgelopen weken met name op de werkvloer bezig was geweest om zijn collega’s en het bedrijf te leren kennen. Net die dag had hij een gesprek gehad met zijn baas en eigenaar van het bedrijf over zijn rol en taken. Vol passie vertelde hij over de lijst met acties die ze hadden afgesproken. En ik vroeg ‘m waar zijn prioriteit nu lag.

‘We moeten eerst ons proces op orde krijgen,’ zei hij, ‘Om het bedrijf nog meer te kunnen laten groeien en om kosten te verminderen, moeten we onze processen eerst beter inrichten.’

‘En daarna,’ vroeg ik.

‘Dan moeten we kijken wie wat gaat doen, hoe we onze mensen erbij betrekken en de juiste persoon op de juiste plek zetten.’

‘OK. En dan daarna.’

‘Dan gaan we aan de slag met de cijfers en hoe we dat dan managen,’ zei hij.

Ik was even stil en ik zag een beeld voor me van een ladder en twee gebouwen. ‘Maar wat is eigenlijk jullie missie en visie?’ vroeg ik.

Nu bleef het even stil. ‘Volgens mij heeft de eigenaar een hele goede visie,’ zei hij.

‘Mooi,’ zei ik, ‘en wat is de visie dan? Kun je die visie in één zin herhalen?’

Weer even stil. ‘Nee, eigenlijk niet,’ zei hij een tikkeltje twijfelachtig.

‘OK, dan zijn jullie drukbezig met het paard achter de wagen te spannen.’

‘Hoezo!?’ vroeg hij ietwat verbouwereerd.

‘Nou, volgens mij is het proces en de bijbehorende vernieuwing, niet het eerste wat jullie zouden moeten doen, maar het laatste.’

Weer even stil.

‘Volgens mij begint het bij het vaststellen van de visie en missie en eindigt het bij het proces. En niet andersom. Wanneer je bij het proces begint en terugwerkt, loop je het risico dat je, tegen de tijd dat je bij de visie en missie uitkomt, tot de conclusie komt dat je een bedrijf of een carrière hebt opgebouwd en ingericht dat niet past bij jouw visie. Je hebt als het ware je ladder tegen het verkeerde gebouw gezet.’

Start with the end in mind - Steven Covey
Begin bij het einde – Steven Covey

Begin bij het eind

Ik spreek regelmatig ondernemers, eigenaren en managers die enorm druk zijn met de inhoud van hun werk: het proces moet op orde, de kwaliteit moet beter of de cijfers moeten kloppen. Op de vragen: waar ben je naar onderweg? Wat zijn jouw doelen? En wat is jouw visie? En wat is jouw missie? Komt maar zelden een éénduidig antwoord.

En begrijp me niet verkeerd: het gaat niet over het hebben van een gelikte volzin met superlatieven en prachtige vergezichten. De zoektocht naar jouw visie en jouw missie is de aanjager voor al wat daarna komt: de strategie, de kwaliteit, de verantwoordelijkheid en uiteindelijk de vernieuwing en het proces. Anders gezegd, als jij niet weet waar je het allemaal voor doet, wat jouw drijft en waar je naar onderweg bent. Hoe weet je dan dat je de juiste dingen doet?

Staat jouw ladder tegen het juiste gebouw? Loop je op het juiste pad? Wat is jouw missie?

Wil je jouw missie ontdekken? Klik dan hier >>

Stop met het nastreven van geluk

Stop met het nastreven van geluk

En een mogelijk alternatief.

‘Ik geloof niet in geluk’, zei ik gekscherend. De mensen om me heen keken me verbaasd aan. Een aantal groepsgenoten werd wat onrustig in de geschokte stilte die deze opmerking veroorzaakte, een enkeling grinnikte ongemakkelijk en sommige besloten maar gewoon meteen weg te lopen. ‘Geloof je niet dat geluk bestaat?’ vroeg de enige overgebleven groepsgenoot die nog met me in gesprek wilde. ‘Oh nee, geluk bestaat wel degelijk. Ik geloof er alleen niet in.’ Hier moesten we allebei even over nadenken.

We waren allebei deelnemer aan een weekend waarin innovatieve en sociaal maatschappelijke initiatieven werden uitgewerkt. Het doel van het weekend was om je idee uit te werken tot een volwaardig en concreet concept. Het doel van deze ‘snelkookpan’ was dat je in korte tijd grote stappen maakt en dat je getriggert raakt door de ideeën en vragen van anderen. Dit leidde bij mij tot de uitspraak: Ik geloof niet in geluk.

In deze uiteenzetting of pleidooi zal ik je vertellen wat ik met mijn statement ‘Stop met het nastreven van geluk’ bedoel en wat ik als mogelijk alternatief zie. En ik ben zeer benieuwd naar jouw mening over ‘geluk’.

Geluk is ‘hot’!

Het is een fascinerend onderwerp dat hele beroepsgroepen doet ontstaan en bezighoudt: van gelukscoaches tot Chief Happiness Officers. En als je geluk googelt word je overspoeld met sites en statements als ‘de 5 stappen naar geluk’, ‘maak je eigen geluk’ en ‘DE therapie voor geluk’. En hoe meer ik me verdiep in ‘geluk’ en het nastreven van geluk,hoe meer ik ervan overtuigt raak dat nou net deze kruistocht naar geluk de grootste oorzaak van ongeluk is.

Geluk is als los zand

Geluk is als los zand of water: je kunt het op veel verschillende plekken vinden, je kunt het dragen in je handen, maar zodra je het probeert vast te houden glipt het door je vingers. En hoe harder je probeert het vast te houden, hoe sneller het door je vingers glijdt.

Het nastreven van geluk suggereert een bepaalde staat van zijn dat je MOET zien te bereiken. Ik zie geluk niet als een staat van zijn die je kunt of zelfs zou moeten nastreven. Geluk is geen permanente staat van zijn, maar veelal van tijdelijke aard. En als geluk voorbijkomt koester ’t dan, zoals je los zand in je handen zou dragen.

Wie het geluk vergeet is gelukkig. – Tomi Ungerer

De (on)geluks-feedbackloop

De valkuil van het nastreven van geluk is dat we alles wat ongelukkig maakt gaan ontwijken en dat is een onmogelijke opgave. Om in je leven iets te bereiken, zul je bepaalde offers moeten brengen: studeren voor dat statistiek-vak, belastingaangifte doen of het betalen van de factuur van die vakantie.

Allemaal dingen waar je niet direct gelukkig van wordt. En wanneer geluk je leidraad is, zou je eigenlijk moeten stoppen met deze activiteiten. De vraag is dan: ben je bereid om de consequenties van deze keuze te accepteren? Maakt het jou gelukkig als je je studie niet haalt, een aanslag krijgt van de belastingdienst of niet op vakantie kunt omdat je factuur niet betaald is? Nee? Zie hier de(on)geluks-feedbackloop: het nastreven van geluk zorgt, uiteindelijk, voor ongeluk.

Dit filmpje van The School of Life verwoordt dit op een prachtige manier:

Bron: Youtube.com – The School of Life

OK. Niet geluk. Maar wat dan wel?

Ik pleit voor het nastreven van een bevredigend leven. Ja, ik weet ‘t: *gniffel* *gniffel* hij zei bevredigen. Misschien dat de Engelse term ‘satisfaction’ of op zijn Nederlands ‘satisfactie’ of voldoening de lading beter dekt of anders gezegd minder (seksueel) beladen is.

En met satisfactie bedoel ik iets anders dan ‘tevredenheid’. Tevredenheid suggereert een passiviteit, want dan zou je simpel weg tevreden moeten zijn. En dan zijn we dus weer terug bij af. Voor bevrediging (of toch liever satisfactie) moet je wel degelijk iets doen – “pun intended”. En om een leven vol satisfactie te leiden, neem je het ‘kwade’ met het ‘goede’. Sterker nog, in een leven vol satisfactie kan voldoening bestaan naast verdriet, woede of ongeluk. Je kiest bewust voor dat offer van ‘geluk in het heden’ voor ‘voldoening in de toekomst’.

Dus stop met nastreven van geluk en start met zoeken naar een bevredigend leven!

Maar genoeg over mijn mening. Wat vind jij?

Ben je ‘t eens? Of ben je het grondig met me oneens? Mooi! Ik ben benieuwd naar jouw overwegingen!

Vier lessen over ondernemen, het leven en persoonlijke ontwikkeling

Vier lessen over ondernemen, het leven en persoonlijke ontwikkeling

Vorige week mocht ik een verhaal houden tijdens de kick-off van een project voor Jonge Ondernemers. De opdrachtgever stelde me vooraf de vraag: Kun je iets vertellen over jouw ervaringen als ondernemer en wat je hebt geleerd? Iets waar jonge ondernemers van kunnen leren? Wat zijn jouw ervaringen en, oh ja, kun je ook nog iets over persoonlijke ontwikkeling vertellen. Én ook nog iets over presenteren en dat dat best spannend is. Dat alles in zo’n 20 minuten.

Ik houd wel van een uitdaging. Dus, ik installeerde me achter mijn laptop met pen en papier en begon. In dit verhaal deel ik mijn lessen, kort en krachtig, zowel voor jonge ondernemers als voor (jonge) medewerkers opzoek naar antwoorden.

Presenteren is spannend

In dit project gingen jongeren, tussen 12 en 20 jaar, aan de slag met het opzetten van een eigen bedrijf. Via-via was mij gevraagd om iets te komen vertellen over mijn ervaringen als ondernemer, mijn lessen en mijn aanpak. Ik was de eerste spreker van de dag en omdat de meeste jongeren na mij een pitch mochten houden over hun product, was me ook gevraagd iets te doen met spanning rond het presenteren voor een groep.

Presenteren kun je leren

Ik houd van presenteren. Ik vind het leuk om voor een groep te staan, mensen mijn verhaal te mogen vertellen, en ze hopelijk iets te leren. Maar tegelijkertijd vind ik het enorm spannend. Sterker nog, vroeger had ik een hekel aan presenteren. Ik begon mijn verhaal dan ook met het delen van mijn eigen spanning. Ik vroeg de groep wie allemaal mochten presenteren vandaag en 95% van de handen gingen de lucht in. Ik vroeg vervolgens wie dat best een beetje spannend vond. Nu ging ongeveer de helft van de handen de lucht in.

Ik zag een aantal stoere jongens en meiden heel zelf verzekerd nee-schudden (later zag ik diezelfde jongens en meiden uiteraard met knikkende knieën voor de groep staan; het is allemaal buitenkant). En ik zag een aantal jongeren verschrikt om zich heen kijken en schoorvoetend toegeven dat ze het stiekem toch best spannend vonden. En ik moest toegeven dat ook ik zenuwachtig was. En dat is prima.

Natuurlijk ben ik ook zenuwachtig: Ik ga daar voor een groep staan. Ik mag iets gaan vertellen over mezelf, mijn lessen en mijn fouten. Ik laat daar een stuk van mezelf zien wat ik liever verborgen houd voor de buitenwereld. Mezelf daar kwetsbaar opstellen en mijn verhaal neerleggen voor een groep van ruim 100 mensen is natuurlijk hartstikke spannend.

De spanning is OK

Ik besloot om dit gevoel eens volledig de ruimte te geven. Wat nu als ik, samen met al die jongeren, die spanning volledig de ruimte zou gunnen? Ik vroeg iedereen zijn of haar ogen te sluiten en ik begeleidde de groep in een korte meditatieoefening. Vervolgens vroeg ik iedereen om rustig en diep adem te halen en om alle aandacht die ze hadden te focussen op die spanning die ze in hun lijf voelde.

Waar zit die spanning? Hoe voelt dat? Hoe is het om dadelijk voor die groep te gaan staan? En wat kan er allemaal misgaan? Ik vroeg de groep om alle aandacht te focussen op dat gevoel, op de spanning die daarmee gepaard ging.

Vervolgens stelde ik ze de vraag: maar hoe zou het voelen als jouw pitch precies zo gaat zoals je geoefend hebt? Dat je alles hebt gezegd zoals je van tevoren had bedacht? Sterker nog, het gaat nog veel beter dan toen je aan het oefenen was. Nog beter, jouw pitch wint vandaag de 1ste prijs voor beste pitch. Hoe zou dat voelen als je met die prijs naar huis mag?

Mijn mooiste succes

Ik voelde de spanning in de zaal iets afnemen. Ik kon zelf ook even ontspannen en genieten van het feit dat ik hier voor deze groep mocht staan. En het mooiste succes dat ik kon behalen met deze oefening hoorde ik een week later. Ik sprak één van de docenten die aanwezig was geweest tijdens mijn presentatie. Ze vertelde me over één van haar studentes. Ze had ook in de zaal gezeten en had een zwaar jaar achter de rug. De docent vertelde me dat deze jongedame heel erg geholpen was door de oefening te doen vlak voordat ze een presentatie moest houden voor de klas. Alleen dat al maakte mijn presentatie meer dan geslaagd.

Maar goed genoeg over mij…. De vier lessen:

Vier lessen over ondernemen, het leven en persoonlijke ontwikkeling

Al lerende, doet men. - De Levenskeuze Coach

Les 1: Actie!

De eerste les die ik het afgelopen jaar heb mogen leren is: Als ik niets doe gebeurt er ook niets! Dat lijkt een open deur, maar het was voor mij een heel belangrijke les. Als werknemer heb ik regelmatig collega’s, klanten of andere samenwerkingspartners de schuld gegeven waarom iets nog niet af was.

Ik kon heerlijk mopperen op allerlei mensen en omstandigheden waarom een bepaalde taak nog niet af was of waarom ik een afspraak nog niet was na gekomen. Als zelfstandig ondernemer heb ik die uitweg niet meer. Als in mijn onderneming iets wel of niet gebeurt, heb ik geen uitweg meer om anderen de schuld te geven. Al het resultaat, positief en negatief, is gerelateerd aan mijn activiteiten of het ontbreken daarvan.

Les 2: Zelf is niet hetzelfde als alleen!

Ik ben nu dus zelfstandig ondernemer. En alles wat ik wel of niet doe zorgt voor mijn eigen resultaat. Het afgelopen jaar heb ik ervaren dat zelf niet hetzelfde is als alleen. Goed, die zal ik uitleggen. Ik ben tot het inzicht gekomen dat voor mij iets zelf doen gelijk stond aan iets alleen doen.

Toen ik begon dacht ik: “ik moet mijn onderneming opstarten, bouwen, laten groeien en laten slagen”. Dit moet ik allemaal zelf doen en daar kan ik niemand anders voor vragen. In die laatste aanname: Daar kan ik niemand anders voor vragen, zit de angel.

Ik was dus echt in de veronderstelling dat ‘zelf’ betekenende dat ik het ‘alleen’ moest doen. Inmiddels heb ik mogen ervaren dat het vele malen leuker en effectiever kan zijn om het wel zelf te doen, maar niet alleen. Nu vraag ik anderen om mee te denken, ik heb een boekhouder die veel meer verstand heeft van cijfers en ik werk samen met andere professionals. Dus, zelf is niet hetzelfde als alleen.

Les 3: Vragen! Vragen! Vragen!

Nee heb je, ja kun je krijgen! Hoewel ik deze zin tijdens mijn kinderjaren regelmatig te horen kreeg, is dit een les die ik keer op keer mag leren. Ik vind het echt doodeng om de laatste, beslissende vraag te stellen. Bij het idee dat ik zelf de telefoon moet pakken, mijn klant moet opbellen en moet vragen: heb je behoefte aan mijn dienst én wil je daarvoor betalen? Vind ik enorm spannend. Zo spanned dat ik ‘m liever uitstel of zelfs afstel. En dat is onhandig, want als ik niet vraag of ik ze ergens mee kan helpen gebeurt er niets.

De schoen die de één perfect past, knelt bij de ander. En zo heeft iedereen ook zijn eigen maat van een bevredigend leven. - Car G. Jung

Deze les geldt niet alleen voor ondernemers, maar voor iedereen. Durf te vragen! Stel vragen aan anderen, en ook aan jezelf! Durf ook jezelf eens de vraag te stellen: wat is mijn aandeel hierin? Stel, je ervaart een probleem. Durf jij je dan af te vragen welk aandeel jij hier zelf in hebt. Wat maakt dat je dit probleem ervaart? En wat zegt dat over jou?

Persoonlijke ontwikkeling

Antwoorden op vragen die je jezelf stelt zijn het meest praktische en krachtige hulpmiddel in jouw persoonlijke ontwikkeling. En daarmee wil ik niet zeggen dat je alle antwoorden heel luid en duidelijk zult horen wanneer je jezelf een vraag stelt. In tegendeel, vaak is het niet meer dan een fluistering, een stemmetje ergens ver weg. Of een beeld waar je je, in eerste instantie, niet bewust van was.

En antwoorden komen maar zelden op het moment dat je heel hard nadenkt. Veel vaker komen antwoorden op onbewaakte momenten: in een gesprek met iemand anders, tijdens een wandeling, midden in de nacht, tijdens een mooi nummer, een goede film of onder de douche.

Je kunt zelf opzoek gaan naar antwoorden en bedenk jezelf telkens weer: Zelf is niet hetzelfde als alleen!

Les 4: “It doesn’t get easier, you get better.”

Niets wordt eenvoudiger, jij wordt beter. Dat geldt voor alles wat je in je leven tegenkomt. Het geldt zelfs voor het leven zelf. En dus zeker ook voor ondernemen. Gedurende je leven word je geconfronteerd met allerlei uitdagingen. Van deze uitdagingen leer je meer over jezelf en word je,stapje voor stapje, meer van jezelf.

De enige echte uitdaging is om telkens weer op te staan na iedere val. Jezelf af te stoffen en weer bij les 1 te beginnen: ACTIE! Om tot bloei te komen zijn deze vier lessen een mooie leidraad: kom in actie, met anderen, blijf vragen stellen en leer.

Wil je onderzoeken of coaching je daarbij kan helpen? Plan dan een gratis sessie met mij! Kom in actie, stel die vraag en leer over jezelf!

Pin It on Pinterest